Symbol mojej wewnętrznej siły
Temat: Odporność psychiczna
Intensywność emocjonalna: NISKA
Format: Ćwiczenie wspierające
Powiązanie z ćwiczeniem głównym: Wspierający wariant ćwiczenia głównego „Mój wewnętrzny świat, w którym odnajduję spokój” (ćwiczenie narracyjne oparte na sztuce, wspierające poczucie sprawczości i samoregulację)
Źródło / Autor: Autorzy zestawu narzędzi
Ćwiczenie inspirowane praktykami artystycznymi wspierającymi odporność psychiczną oraz praktykami narracyjnymi dotyczącymi tożsamości
Temat
Odporność psychiczna
Powiązane również z
Poczucie własnej wartości, motywacja, tożsamość, odporność psychiczna, radzenie sobie z niepowodzeniami
Cel (obszar uczenia się)
Pomóc uczestnikom rozpoznać i symbolicznie przedstawić własne wewnętrzne siły oraz nawiązać z nimi emocjonalny kontakt, tak aby mogły wspierać ich w wyzwaniach związanych ze szkołą, pracą lub nauką.
Grupa docelowa
Młodzież (14-18 lat) / młodzi dorośli (18-35 lat)
Liczebność grupy
6-25 osób
Czas trwania
45-75 minut
Potrzebne materiały
Papier w formacie A4 lub wydrukowane szablony symboli (opcjonalnie)
Flamastry, kredki ołówkowe, kredki świecowe
Długopisy
Opcjonalnie: neutralna muzyka w tle (za zgodą grupy)
Instrukcja krok po kroku:
1. Rozgrzewka i wprowadzenie (10 min)
Wprowadzenie osoby prowadzącej:
„Każdy z nas ma wewnętrzne siły - cechy, wartości, wspomnienia lub umiejętności - które pomagają nam iść dalej, nawet gdy jest trudno. Dziś nadamy jednej z tych sił symbol, aby łatwiej było ją zapamiętać i przywołać, gdy szkoła lub praca stają się wyzwaniem.” Łagodne pytania do refleksji:
Pomyśl o chwili, w której się nie poddałeś lub nie poddałaś, mimo że było trudno.
Co pomogło Ci wytrwać?
2. Aktywność twórcza - „Symbol mojej wewnętrznej siły” (20-30 min)
Instrukcja:
„Stwórz symbol przedstawiający jedną z Twoich wewnętrznych sił.
Może być abstrakcyjny lub konkretny. Nie musi wyglądać «ładnie» - ważne, aby był dla Ciebie prawdziwy.” Możesz podać przykłady, nie narzucając ich znaczenia:
Drzewo (rozwój, cierpliwość)
Góra (stabilność)
Pochodnia (nadzieja, wiedza)
Serce (troska, więź)
Ptak (wolność, odwaga)
Uczestnicy mogą:
narysować symbol
nadać mu nazwę
dodać krótkie motto lub zdanie (opcjonalnie)
3. Opcjonalna refleksja pisemna (5-10 min)
Zaproś uczestników do zapisania odpowiedzi:
Jaką siłę przedstawia ten symbol?
Kiedy najbardziej potrzebujesz tej siły w szkole lub pracy?
W jaki sposób ten symbol Cię wspiera?
4. Dzielenie się w małych grupach (10-20 min)
Zalecany format: grupy 3-4-osobowe
Pytania pomocnicze:
Co oznacza dla Ciebie ten symbol?
W jaki sposób ta siła pomagała Ci dotychczas w nauce lub pracy?
Jak możesz przypomnieć sobie ten symbol w trudnym momencie?
Podkreśl, że:
dzielenie się jest dobrowolne
słuchanie jest ważniejsze niż komentowanie
5. Zakończenie i integracja (5 min)
Słowa osoby prowadzącej na zakończenie:
„Masz teraz symbol, który niesie w sobie coś ważnego o Tobie.
Możesz wyobrażać sobie, że towarzyszy Ci podczas egzaminów, rozmów kwalifikacyjnych lub stresujących dni - jak ciche przypomnienie o tym, kim jesteś.”
Opcjonalne ćwiczenie ugruntowujące:
Uczestnicy kładą dłoń na swoim symbolu i wykonują jeden spokojny oddech.
Oczekiwane rezultaty (dla uczestników):
– Większa świadomość własnych mocnych stron
– Wzmocnione poczucie własnej wartości i lepsze rozpoznawanie własnych zasobów
– Symboliczna kotwica wspierająca motywację i odporność psychiczną
– Mniejsze zwątpienie w siebie w sytuacjach szkolnych lub zawodowych
Wskazówki dotyczące pracy z uwzględnieniem doświadczenia traumy:
– Nie łącz siły z cierpieniem ani bólem
– Podkreślaj, że siła może być cicha, niewielka lub zwyczajna
– Nie porównuj symboli ani nie hierarchizuj mocnych stron
– Pozwól uczestnikom samodzielnie wybrać poziom głębi i znaczenie
Dostosowanie (kontekst / międzykulturowość / wiek):
– Odpowiednie dla grup wielojęzycznych
– Szablony symboli mogą pomóc młodszym lub mniej pewnym uczestnikom
– Ćwiczenie można skrócić na potrzeby zajęć szkolnych
– Dobrze sprawdza się w kontekście kształcenia zawodowego lub przygotowania do zatrudnienia
Zalecenia dla osób prowadzących:
– Unikaj pytań „dlaczego”; stosuj pytania „jak / co to daje”
– Normalizuj niepewność związaną z rozpoznawaniem własnych mocnych stron
– Podkreślaj sprawczość i własność: ten symbol należy do Ciebie
– Łącz korzystanie z symbolu z sytuacjami z codziennego życia (sprawdziany, rozmowy kwalifikacyjne, terminy)