Skip to content

„Co wiem?” - odkrywanie tego, co daje poczucie stabilności

Temat: Szkoła i praca

Intensywność emocjonalna: NISKA

Format: Ćwiczenie główne

Źródło / Autor: Novapolis; Metoda zaadaptowana i przetestowana w praktyce przez Anastasiię Romanchę (psycholożkę i facylitatorkę) oraz Valentynę Peliukhnię (Center for Resilience, organizacja pozarządowa SvitTy, Ukraina).
Pierwotnie opracowana w ramach działań wykorzystujących storytelling do wzmacniania odporności psychicznej młodych osób.


Temat

Szkoła i praca

Powiązane również z

Odporność psychiczna; zdrowie psychiczne i dobrostan; samoświadomość

Cel (obszar uczenia się)

Wsparcie młodych osób w rozpoznawaniu wewnętrznych zasobów i źródeł stabilności poprzez metaforę i opowiadanie historii, a tym samym wzmacnianie odporności psychicznej oraz zaufania do siebie w czasach niepewności.

Grupa docelowa

Młodzież i młodzi dorośli (16-35 lat), w tym osoby dotknięte przymusowym przesiedleniem lub zmianami społecznymi

Liczebność grupy

6-20 osób

Czas trwania

60-90 minut

Potrzebne materiały

  • Kartki A4 lub notesy

  • Długopisy, markery, kredki

  • Flipchart lub tablica

  • Opcjonalnie: szablony w kształcie kotwicy, naklejki, muzyka w tle

  • Opcjonalnie: wsparcie językowe lub spokojne miejsce na przerwę


Instrukcja krok po kroku:

1. Powitanie i wspólne zasady (10-15 min)
Stwórz ciepłą i swobodną atmosferę. Wyjaśnij, że spotkanie koncentruje się na sile i stabilności, a nie na problemach czy traumie. Ustalcie proste zasady:

  • Dzielenie się jest zawsze dobrowolne

  • Każda osoba jest ekspertką lub ekspertem od własnej historii

  • Nie ma dobrych ani złych odpowiedzi

  • Metafory pomagają nam mówić o trudnych sprawach w łagodny sposób

Opcjonalnie: lekka zabawa integracyjna (na tym etapie bez pogłębionych ćwiczeń ugruntowujących).

Możliwe propozycje:

  • Dwie prawdy i jedno kłamstwo

  • Wiatr wieje dla tych, którzy…

  • Wymiana faktów (uczestnicy i uczestniczki przyklejają na jednej dłoni naklejki z literami swojego imienia, a następnie zbierają od innych litery potrzebne do ułożenia własnego imienia; daną literę można otrzymać dopiero po podzieleniu się osobistym faktem).


2. Mini wprowadzenie: zasoby i „iskierki” (5–10 min)
Wprowadź metaforę:

„Kiedy wiele rzeczy się zmienia, potrzebujemy czegoś, co pomaga nam zachować stabilność. Możemy nazwać to zasobem, iskierką bezpieczeństwa albo kotwicą - może to być wspomnienie, nawyk, wartość, osoba lub marzenie, które nas wspiera”.

Podaj 2-3 proste przykłady:

  • „Moim zasobem jest zapach zupy mojej babci”.

  • „Moją iskierką jest piosenka, którą śpiewam, gdy odczuwam niepokój”.

  • „Moją kotwicą jest marzenie o tym, aby zostać lekarzem lub lekarką”.

Zachowaj krótką i konkretną formę.

3. Ćwiczenie główne: „Co wiem?” (20-25 min)
Polecenie: „Stwórzmy listę, rysunek lub kolaż przedstawiający to, co wiemy - co odczuwamy jako prawdziwe, stabilne lub silne w nas samych”.

Zaproponuj pytania pomocnicze (uczestnicy i uczestniczki wybierają te, które do nich przemawiają):

  • Co wiem, że potrafię robić dobrze?

  • Kto pomaga mi czuć się bezpiecznie lub daje mi wsparcie?

  • Co pozostało niezmienne, nawet gdy tak wiele się zmieniło?

  • Co pomaga mi odzyskać spokój lub nadzieję?

  • Której części siebie ufam?

Uczestnicy i uczestniczki wybierają formę pracy:

  • Lista pisemna („Rzeczy, które wiem”)

  • Rysunek lub symboliczny obraz (drzewo, dom, mapa, kotwica)

Zachęcaj do korzystania z metafor, nie do dążenia do perfekcji. Można pisać w dowolnym języku.

4. Refleksja poprzez opowiadanie historii (20-25 min)
Zaproś uczestników i uczestniczki do wybrania jednego zasobu i przekształcenia go w krótką historię lub refleksję.

Pytania pomocnicze:

  • W jaki sposób ten zasób stał się dla Ciebie ważny?

  • Gdyby był osobą, co by Ci powiedział?

  • Gdyby był symbolem, w jaki sposób by Cię chronił?

Proponowane początki historii:

  • „Kiedy wszystko wydawało się niepewne, trzymałem lub trzymałam się…”

  • „Kiedy czułem lub czułam się zagubiony lub zagubiona, przypomniałem lub przypomniałam sobie…”

Uczestnicy i uczestniczki mogą pisać, rysować lub łączyć obie formy.

5. Krąg dzielenia się (opcjonalnie, 10-15 min)
Zaproś do dobrowolnego podzielenia się:

  • Jednym zdaniem lub obrazem

  • Samą nazwą zasobu

  • Albo anonimowym umieszczeniem swojej pracy na ścianie

Podkreśl różnorodność:

„Każda i każdy z nas ma inne kotwice - i wszystkie są ważne”.

6. Zakończenie i integracja doświadczenia (5-10 min)
Pytania do refleksji:

  • Co udało Ci się dziś odkryć na swój temat?

  • Jak się czułeś lub czułaś, skupiając się na czymś stabilnym w sobie?

  • Co chcesz zapamiętać z tego spotkania?

Opcjonalny rytuał zakończenia: jeden wspólny głęboki oddech lub chwila ciszy.


Oczekiwane rezultaty (dla uczestników):

  • Większa świadomość osobistych zasobów i wewnętrznej stabilności

  • Wzmocnione zaufanie do siebie i umiejętność regulowania emocji

  • Silniejsze poczucie odporności psychicznej i ciągłości

  • Mniejsze przeciążenie emocjonalne dzięki refleksji opartej na mocnych stronach

Wskazówki dotyczące pracy z uwzględnieniem doświadczenia traumy:

  • Udział i dzielenie się są zawsze dobrowolne

  • Nie koncentruj się na traumatycznych doświadczeniach z przeszłości; skupiaj uwagę na obecnych zasobach i przyszłości

  • Akceptuj milczenie oraz różne tempo angażowania się

  • W razie potrzeby zapewnij przerwy lub spokojne miejsce

Dostosowanie (kontekst / międzykulturowość / wiek):

  • Ćwiczenie nadaje się do realizacji w szkole, ośrodku młodzieżowym lub przestrzeni społeczności lokalnej

  • Można je skrócić do 45 minut lub rozszerzyć o działania artystyczne

  • Dobrze sprawdza się w grupach wielojęzycznych

  • Można do niego wracać z czasem, aby obserwować, jak zmieniają się „kotwice”

Zalecenia dla osób prowadzących:

  • Okazuj spokój i otwartość

  • Formułuj wyjaśnienia w prosty i konkretny sposób

  • Nie interpretuj historii uczestników i uczestniczek - słuchaj ich i przyjmuj je z uważnością

  • Stawiaj bezpieczeństwo emocjonalne ponad produktywnością

  • Zakończ ćwiczenie ugruntowaniem lub integracją doświadczenia, nawet gdy grupa jest zmęczona

Pomysły na wykorzystanie ćwiczenia w projekcie storytellingowym

  • Zbierz rysunki i teksty w zinie lub wspólnej książce z opowieściami.

  • Nagraj wersje audio „Moich historii o kotwicach” (w razie potrzeby zapewniając wsparcie językowe).

  • Przekształć wiersze powstałe z list w zbiorowy występ lub krótki film.

  • Wykorzystaj symbole kotwicy w muralu lub wspólnym dziele artystycznym.

This site uses cookies

In order to provide you with the best browsing experience we use cookies. If you disagree with this, you may withdraw your consent by changing the settings on your browser.