Glosariusz

Facylitacja uwzględniająca traumę

Sposób prowadzenia zajęć, który stawia na pierwszym miejscu bezpieczeństwo, możliwość wyboru i świadomą zgodę oraz nie wywiera presji na dzielenie się osobistymi historiami.

Retraumatyzacja

Sytuacja, w której dane działanie nieumyślnie ponownie wywołuje przytłaczający stres emocjonalny związany z wcześniejszymi doświadczeniami.

Osoby wewnętrznie przesiedlone, przesiedlenie wewnętrzne

Osoby zmuszone do opuszczenia swoich domów z powodu konfliktu, przemocy, prześladowań lub katastrof, które - w odróżnieniu od uchodźców - pozostają na terytorium własnego kraju.

Dialog pokonfliktowy

Kluczowy proces budowania pokoju, którego celem jest pojednanie, odbudowa zaufania i przejście od przemocy do trwałego pokoju. Obejmuje inkluzywny dialog z udziałem wielu zainteresowanych stron - od oddolnych inicjatyw społeczności lokalnych po negocjacje na szczeblu krajowym - służący rozwiązaniu istniejących krzywd i sporów, wzmacnianiu spójności społecznej oraz zapobieganiu ponownemu wybuchowi przemocy.

Kontenerowanie emocji

Utrzymywanie emocji w bezpiecznych granicach dzięki odpowiedniej strukturze i facylitacji, aby grupa mogła je przetwarzać bez poczucia przeciążenia.

Spójność społeczna

Siła relacji i poczucie solidarności między członkami społeczności, często określane jako „spoiwo” łączące społeczeństwo. Charakteryzuje się wysokim poziomem zaufania, wspólnym poczuciem przynależności i aktywnym uczestnictwem, a jej celem jest budowanie społeczeństwa włączającego, zapewniającego równe szanse.

Bezpieczna przestrzeń

Miejsce lub środowisko, w którym osoba albo określona grupa osób może mieć pewność, że nie będzie narażona na dyskryminację, krytykę, nękanie ani inną krzywdę emocjonalną lub fizyczną.

Ćwiczenia ugruntowujące

Techniki pomagające szybko odwrócić uwagę od bólu emocjonalnego, lęku lub paniki poprzez skupienie się na chwili obecnej i doznaniach fizycznych.

Refleksja

Zaplanowany i ukierunkowany czas przeznaczony na przyjrzenie się doświadczeniom, analizę działań oraz omówienie wniosków, aby przekształcić doświadczenie w wiedzę i lepsze rozumienie.

Omówienie podsumowujące (debriefing)

Ustrukturyzowana sesja po zakończeniu wydarzenia, służąca ocenie skuteczności warsztatu, analizie zdobytej wiedzy oraz określeniu możliwych usprawnień. Koncentruje się na praktycznych wnioskach - co zadziałało, co nie zadziałało i jakie są najważniejsze obserwacje - zamiast na przypisywaniu winy. Zwykle odbywa się w ciągu 48-72 godzin, gdy szczegóły są jeszcze świeże.

Techniki samoregulacji

Świadomie stosowane strategie służące zarządzaniu emocjami, myślami i zachowaniem w dążeniu do długoterminowych celów lub w celu dostosowania się do zmieniających się okoliczności. Pomagają kontrolować impulsywne reakcje, ograniczać stres i utrzymywać koncentrację, wspierając odporność psychiczną oraz podejmowanie lepszych decyzji.

Uczenie się przez doświadczenie

Uczenie się, którego punktem wyjścia są działania i doświadczenia uczestników, a nie wykład ani z góry określone „prawidłowe odpowiedzi”.

Metodologie partycypacyjne

Podejścia, w których uczestnicy aktywnie współtworzą proces i własne uczenie się, zamiast jedynie odbierać przekazywane treści.

Udział niewerbalny

Pełnoprawne uczestnictwo poprzez ciszę, obserwację, gest lub ekspresję twórczą, bez konieczności wypowiadania się.

Karty Dixit, karty skojarzeniowe

Zestaw dużych kart bez tekstu, przedstawiających surrealistyczne, fantazyjne i bogate w szczegóły ilustracje. Mogą pełnić funkcję narzędzi metaforycznych, skojarzeniowych lub projekcyjnych, ponieważ ich oniryczne i niejednoznaczne obrazy pozwalają przypisywać im różne znaczenia i emocje.

Odgrywanie ról

Interaktywna metoda, w której uczestnicy odgrywają realistyczne sytuacje, aby w bezpiecznym środowisku ćwiczyć komunikację, negocjacje i rozwiązywanie problemów. Polega na przyjmowaniu określonych ról w celu poznania różnych perspektyw i jest często wykorzystywana w rozwoju zawodowym, treningu empatii oraz symulowaniu trudnych sytuacji z życia codziennego.

Wychodzenie z roli

Proces świadomego opuszczenia postaci, roli lub intensywnego stanu emocjonalnego i powrotu do własnej tożsamości.