1. Otwarcie i wprowadzenie: dlaczego sztuka, dlaczego pokój? (20-25 min)

Osoba prowadząca wyjaśnia cel warsztatu prostym, ugruntowującym językiem:

„Nie jesteśmy tutaj po to, aby tworzyć «piękną sztukę» ani szczegółowo opowiadać o bolesnych doświadczeniach.
Jesteśmy tutaj, aby odkrywać pokój, siłę i godność poprzez obrazy, ruch i symbole - ponieważ sztuka pomaga nam wyrażać to, co trudno ująć w słowa.”

Należy jasno przedstawić najważniejsze zasady:

• udział jest dobrowolny

• dzielenie się jest opcjonalne

• każdy sam wybiera poziom zaangażowania i głębi

• cisza jest dozwolona

• wartość tkwi w znaczeniu, a nie w umiejętnościach czy estetyce

Krótka runda otwierająca (imię + jedno słowo opisujące mój obecny stan). Sugestia: użyj kart emocji lub Koła emocji.

2. Twórcza rozgrzewka: glina jako ugruntowanie (15 min)

Każdy uczestnik otrzymuje kawałek gliny. Instrukcję należy wypowiadać powoli:

„Tocz ją, ugniataj i rozciągaj. Zwróć uwagę na jej temperaturę i fakturę.
Nie musisz tworzyć niczego konkretnego. Ta glina symbolizuje Twoją siłę - coś, czemu możesz nadawać kształt, ale co nie znika.”

Zasady:

• nie trzeba niczego wyjaśniać

• cisza jest mile widziana

• osoba prowadząca obserwuje stan emocjonalny grupy

Cel: regulacja poprzez ciało, poczucie bezpieczeństwa i spokojne wejście w warsztat.

3. Taca z piaskiem: bezpieczne przestrzenie i obrazy pokoju (25 min)

Uczestnicy tworzą symboliczną bezpieczną przestrzeń z wykorzystaniem piasku i figurek.

Proponowane polecenia (wybierz jedno):

• „Stwórz miejsce, w którym czujesz się bezpiecznie.”

• „Stwórz spokojne miejsce, które chciałbyś lub chciałabyś, aby istniało.”

• „Stwórz przyszłą społeczność, w której ludzie żyją z godnością.”

Zasady:

• nie interpretujemy prac innych osób

• nie ma presji, aby cokolwiek wyjaśniać

• reakcje emocjonalne są dopuszczalne i nie wymagają komentowania

Krótka chwila uważnej obserwacji: uczestnicy w ciszy przechodzą między pracami i je oglądają.

4. Ruch bez słów: opowieści o sile (20 min)

Uczestnicy wyrażają się poprzez ruch z wykorzystaniem chust lub wstążek, bez opowiadania historii słowami.

Ostrożnie sformułowane polecenia, skoncentrowane na zasobach:

• „Pokaż ruchem, jak się chronisz.”

• „Pokaż, jak odzyskujesz równowagę.”

• „Pokaż przejście od napięcia do spokoju.”

Unikaj poleceń, które dosłownie odtwarzają wydarzenia wojenne lub doświadczenia związane z ucieczką i podróżą.

Zasady:

• ruchy mogą być niewielkie lub wykonywane w pozycji siedzącej

• to nie jest występ, a uczestnicy nie są oceniani przez publiczność

5. Wspólne stacje artystyczne: pokój w wielu formach (40 min)

Uczestnicy przechodzą kolejno przez 2-3 stacje (udział we wszystkich nie jest obowiązkowy).

Stacja A — Akwarelowe emocje: „Za pomocą kolorów pokaż, jak odczuwasz pokój w swoim ciele.”

Stacja B — Opowiadanie historii za pomocą zdjęć: „Stwórz 3-5 obrazów opowiadających historię nadziei lub odbudowy.” (Bez obrazów zniszczenia ani przemocy.)

Stacja C — Wspólna ściana poezji. Dokończ zdania:

• „Pokój jest jak…”

• „Pokój potrzebuje…”

• „Pokój zaczyna się, gdy…”

Można łączyć różne języki.

6. Krąg dźwięków: łagodny wspólny pejzaż dźwiękowy (15 min)

Osoba prowadząca jasno określa granice:

„Dźwięki powinny wspierać spokój i poczucie więzi.
Nie używamy głośnych, ostrych ani ciężkich dźwięków.
Cisza również jest formą udziału.”

Bezpieczne polecenia:

• „Dodaj dźwięk, który działa uspokajająco.”

• „Dodaj dźwięk, który kojarzy się z troską lub nadzieją.”

Cel: regulacja, wzajemne dostrojenie i wspólny rytm.

7. Żywe rzeźby: wartości w działaniu (15 min)

Małe grupy tworzą żywe rzeźby przedstawiające realistyczne działania:

• wzajemne wsparcie

• wymiana międzykulturowa

• niewielkie inicjatywy społeczne

Skupienie: co możemy zrobić razem, a nie co mamy naprawić.

8. Krąg refleksji i integracji (30 min)

Ten blok został dodany celowo.

Pytania pomocnicze (unikaj pytania „dlaczego”):

• „Co zauważyłeś lub zauważyłaś u siebie?”

• „Co dało Ci poczucie spokoju lub siły?”

• „Co z dzisiejszego spotkania może wspierać Cię w tym tygodniu?”

Uczestnicy mogą odpowiedzieć słownie, gestem albo poprzez położenie przedmiotu na środku.

9. Rytuał zamknięcia: zobowiązanie i wyjście z roli (10 min)

Uczestnicy umieszczają na środku jeden ze stworzonych przez siebie przedmiotów.

Polecenie:

„Pokaż jedno niewielkie zobowiązanie na rzecz pokoju - za pomocą słowa, ruchu lub symbolu.”

Zakończ ćwiczeniem ugruntowującym:

• stopy oparte na podłodze

• spokojne oddychanie

• skierowanie uwagi na pomieszczenie