Budowanie mostów międzykulturowych
Temat: Wartości
Intensywność emocjonalna: ŚREDNIA
Format: Warsztat rozszerzony
Źródło / Autor: Zaadaptowano na podstawie metodologii uczenia się kooperacyjnego, dialogu międzykulturowego oraz pracy z młodzieżą na rzecz budowania pokoju.
Temat
Wartości
Powiązane również z
Społeczność i włączenie · Odporność psychiczna · Postrzeganie / stereotypy · Budowanie pokoju · Zdrowie psychiczne
Cel (obszar uczenia się)
Wspieranie wzajemnego zrozumienia, godności i solidarności wśród młodych ludzi pochodzących z różnych środowisk kulturowych i migracyjnych poprzez poznawanie wspólnych oraz odmiennych doświadczeń życiowych, wartości i zasobów - bez przedstawiania przymusowej migracji jako „sukcesu” i bez wymagania dzielenia się osobistymi historiami.
Grupa docelowa
Młodzi dorośli (18-35 lat); warsztat można dostosować do młodzieży w wieku 14-18 lat
Liczebność grupy
12-30 osób. Praca w zróżnicowanych grupach 4-6-osobowych
Czas trwania
90-120 minut
Potrzebne materiały
Duże arkusze papieru / flipcharty
Kolorowe flamastry, długopisy i karteczki samoprzylepne
Stoły do pracy grupowej
Minutnik
Opcjonalnie: czasopisma, nożyczki i klej (do elementów wizualnych)
Instrukcja krok po kroku:
1. Krąg otwierający i wprowadzenie (20 min)
Osoba prowadząca wyjaśnia cel warsztatu:
„Nie jesteśmy tutaj po to, aby porównywać cierpienie ani oceniać, kto miał trudniej.
Jesteśmy tutaj, aby zrozumieć, w jaki sposób spotykają się różne doświadczenia, kultury i historie - oraz jak możemy dziś wzajemnie się wspierać.”
Najważniejsze zasady:
udział jest dobrowolny
nikt nie musi dzielić się osobistymi doświadczeniami traumatycznymi
mówimy z perspektywy „ja”
unikamy stereotypów i uogólnień
Krótka runda otwierająca: imię + jedna wartość, która jest dziś dla mnie ważna.
2. Tworzenie zróżnicowanych grup (5 min)
Uczestnicy zostają celowo podzieleni na zróżnicowane grupy
(pod względem kultury, języka, płci i doświadczeń).
Każda grupa wybiera osoby pełniące proste role:
osoba pilnująca czasu
osoba sporządzająca notatki
osoba dbająca o dobrostan grupy (obserwuje dynamikę grupy) - w razie konfliktu należy odwołać się do sekcji „Bezpieczna przestrzeń”
3. Wspólna oś czasu (główna część): życie, kultura, przemieszczanie się (30 min)
Każda grupa tworzy na dużym arkuszu papieru wspólną oś czasu. Uczestnicy dodają po jednym elemencie, wybierając spośród następujących propozycji:
tradycja kulturowa lub wartość
moment zmiany lub przejścia
miejsce, które miało wpływ na daną osobę
moment straty, troski lub odporności psychicznej (bez konieczności podawania szczegółów)
Zasady:
jeden element do każdej propozycji
wyłącznie krótkie wyjaśnienia
bez wypytywania ani poprawiania innych osób
słuchanie jest ważniejsze niż dyskusja
Refleksja w grupach:
Co jest wspólne w naszych historiach?
Co się różni, ale jest równie ważne?
Jakie wartości powtarzają się najczęściej?
4. Spacer po galerii i rozpoznawanie wzorców (15 min)
Grupy przemieszczają się po sali i oglądają osie czasu przygotowane przez pozostałych uczestników.
Uczestnicy przyklejają karteczki z napisami:
„To ze mną rezonuje”
„Dzięki temu dowiedziałem się / dowiedziałam się czegoś nowego”
Na tym etapie nie prowadzimy dyskusji -jedynie obserwujemy.
5. Wspólne nadawanie znaczenia (15-30 min)
Osoba prowadząca moderuje refleksję całej grupy:
Jakie wzorce dostrzegamy na osiach czasu?
Gdzie ból i siła występują jednocześnie?
Jakie wartości łączą nas mimo różnic?
Ta część zastępuje blok poświęcony „historiom sukcesu”.
6. Mapa mostów międzykulturowych (15 min)
Po powrocie do swoich grup uczestnicy odpowiadają na pytanie:
„Wiedząc to, czego dowiedzieliśmy się do tej pory - w jaki sposób osoby takie jak my mogą być dla siebie wspierającymi mostami?”
Następnie tworzą prostą mapę wizualną za pomocą karteczek samoprzylepnych, uwzględniając:
działania
postawy
drobne praktyki troski
drobne praktyki włączające
Dodajcie co najmniej jedną karteczkę do każdej kategorii.
7. Planowanie wspólnego działania (10 min)
Grupy proponują jedno realistyczne wspólne działanie, na przykład:
międzykulturowy system partnerski
krąg dialogu
wspólne wydarzenie kulturalne
kreatywna ściana społeczności
Nie ma presji, aby „ratować świat”.
8. Refleksja końcowa i wyjście z ćwiczenia (10 min)
Każda osoba kończy jedno ze zdań - ustnie lub pisemnie:
„Jedna rzecz, którą zabieram ze sobą, to…”
„Jedna wartość, którą chcę częściej praktykować, to…”
Jeśli potrzebne jest dodatkowe ugruntowanie, zaproś wszystkich do wstania i delikatnego potrząśnięcia dłońmi, ramionami i nogami, aby uwolnić pozostałe napięcie lub emocje. Zachęć uczestników, aby wykonali przy tym kilka głębokich oddechów i pozwolili sobie stopniowo zmniejszyć intensywność doświadczenia.
Oczekiwane rezultaty (dla uczestników):
– Większe zrozumienie międzykulturowe bez porównywania i tworzenia hierarchii
– Ograniczenie stereotypowego myślenia dzięki wspólnemu nadawaniu znaczenia
– Silniejsze poczucie godności, przynależności i wzajemnego szacunku
– Praktyczne pomysły na działania wspierające włączającą społeczność
Wskazówki dotyczące pracy z uwzględnieniem doświadczenia traumy:
– Nie przedstawiaj przymusowej migracji jako „sukcesu”
– Nie wymagaj dzielenia się osobistymi ani traumatycznymi historiami
– Koncentruj się na wartościach, a nie na biografiach
– Na każdym etapie zapewnij jasne granice i prawo do rezygnacji z udziału
Dostosowanie (kontekst / międzykulturowość / wiek):
– Dla młodszych grup: mniej elementów osi czasu i więcej pracy wizualnej
– W szczególnie wrażliwych kontekstach: skoncentruj się na wartościach i miejscach, a nie na wydarzeniach
– Online: wykorzystaj wspólne tablice cyfrowe (Miro / Jamboard)
Zalecenia dla osób prowadzących:
– Obserwuj dynamikę władzy w zróżnicowanych grupach
– Aktywnie włączaj osoby, które rzadziej zabierają głos
– Traktuj pojawiające się napięcia łagodnie, jako okazję do uczenia się
– Zachowaj przejrzystą strukturę -jasność wzmacnia poczucie bezpieczeństwa