Projektowanie wsteczne w pracy z młodzieżą
Projektowanie wsteczne oznacza, że metody i ćwiczenia wybiera się na końcu, a nie na początku.
W zależności od kontekstu dane ćwiczenie może pełnić funkcję:
działania głównego;
elementu wspierającego;
albo okazać się całkowicie nieodpowiednie.
The planning process includes the following steps:
Analiza kontekstu
Przed zaprojektowaniem sesji osoby prowadzące powinny rozpoznać:
społeczny, polityczny i emocjonalny kontekst życia uczestników;
czy członkowie grupy mają osobiste doświadczenia związane z traumą, stratą, przymusowym przesiedleniem lub dyskryminacją;
które tematy mogą obecnie wzmacniać zasoby uczestników, a które mogą być wrażliwe lub wyzwalające;
warunki, w których odbędzie się działanie (szkoła, przestrzeń społeczności lokalnej, internet, ośrodek dla osób przesiedlonych itp.).
Kontekst wyznacza granice tego, co jest możliwe i odpowiednie.
Analiza grupy docelowej
Kolejnym krokiem jest poznanie samej grupy, w tym:
wieku i etapu życia uczestników;
poziomu zaufania w grupie;
wcześniejszych doświadczeń z podobnymi procesami;
motywacji, oczekiwań i obaw;
uwarunkowań kulturowych, językowych i społecznych.
Żadna grupa nie jest czystą kartą - uczestnicy zawsze przychodzą z własnymi doświadczeniami życiowymi.
Określenie celu i granic
Na podstawie przeprowadzonej analizy osoby prowadzące określają:
cel procesu - opisany jako zamierzona zmiana lub efekt uczenia się, a nie jedynie temat;
granice - czyli to, czym dany proces nie jest (np. terapią, osobistym wyznaniem, debatą ani dokumentowaniem).
Jasno określone granice zwiększają bezpieczeństwo psychologiczne i dają uczestnikom poczucie orientacji.
Wybór formatu, metod i ćwiczeń
Dopiero po zakończeniu powyższych etapów osoby prowadzące wybierają:
format (dyskusja, warsztat, proces oparty na sztuce, krąg refleksji);
metody;
konkretne ćwiczenia.